Sual: Aşık olmak günah mı? günah ise insana niçin aşık olma duygusu verilmiş.
El cevap:Aşık olmaya sadece günah manası yüklenemez.Çünkü aşk üçtür aşkı hakiki, aşkı mecazi ve aşkı nefsanidir.
Aşkıhakiki Cenabı Hakkın insanın mahiyet-i camiasına koyduğu hadsiz biristidad-ı muhabbettir. Bu kalbindeki hadsiz istidad-ı muhabbet, hadsizbir cemal-ı bakiye malik bir Zata tevcih etmesi için verilmiştir. Kalbisamedaniyenin yeri olan bu aşk fani aşıklara razı olmaz. O faniaşıklarda fena ve zeval damgasını gördüğü için alakayı kalbi kesipatar. Bu tür Aşkı hakikiye mazhar olan birçok insan vardır.Peygamberler veliler, meczuplar sofiler vb gibi insanlar Allah aşkınamazhar olmuşlardır. Kemal ve cemal baki olan zatın mevcudattakigölgelerinin gölgeleri olan suretlere yüz çevirip misallere değilasıllarını sevmişlerdir. Mevcudatı ve içerisindeki mahbupları da hakhesabına onun esma ilahiyesinin namına sevmişlerdir. Bu muhabbet veaşık olmakta kusur yoktur. Bu aşkı ilahi leylayı verip mevlayı almasaadeti olduğu için. Aşkı bekaya kadar gider, aşkı bekada cennettecennette ise cemallulahı görme saadetini yaşayabilir.
Aşkınefsanî ve hayvani ise mevlayı unutup, leylayı şehevani ve nefsanîarzularını tatmin etmek için sevme bedbahtlığıdır. Bu aşk şehvete,hevese ve hayvanlığa hizmet ettiği için neticeleri harama ve günahabunların neticesi de ilahi kanunları çiğnediği için cehenneme kadargider. Bu aşkı mevzu bahsimizin dışındadır.
Aşkımecazi ise mevlayı verip leylayı alma divaneleğidir. Bu aşk temizolmakla beraber dünyevi ve bir nevi cemali baki zattın gölgeleri olansuretlere meftun ve müştak olduğu için müştak ve aşık olduğusevgilisine visalinin yada firakının neticesinde gözyaşı, felaketayrılık, ve intihara kadar gidebilir.
Aşkımecaziye günahın yanında bela ,cefa ve çile manaları yüklenebilir çünküCenabı Hakkın insanın mahiyet-i câmiasına koyduğu hadsiz bir istidad-ımuhabbeti ve kalbindeki hadsiz istidad-ı muhabbeti, hadsiz bir cemâl-ıbâkiye mâlik bir Zâta tevcih etmeyip. Sûi-istimal ederek o muhabbetifâni mevcudata, fani mahbuplara sarf ettiği cihetle kusur etmesi ve,kusurunun cezasını firâkın azâbıyla ödemesidir.
Buaşkı mecazinin dahi bir çok mertebeleri vardır.sireti kemala aşıkolma,sureti cemale aşık olma,nefsani,hayvani ve şehevi aşk vb gibimertebeleri vardır.Aşka sadece günah manası yüklenmesi ise kişininkonumuna ,durumuna, evli-bekar olmasına göre yada sevmenin uzaktan,gizliden olmasına göre değişebilir.Aslında aşka günahdan başkayüklenecek o kadar çok mana vardır ki,mesela elem, keder, gözyaşı,,firak acısı,visal kısalığı vb gibi bir çok manalar yüklenebilir..
İnsanınvicdanı aşkın günahından daha ziyade visal ve firakın elemleriniçeker.bazen kavuşmaktan bile ürperti duyar,çünkü her visal bir firakendişesini getirir,her bir visal müştak olduğu kemal ve cemal sahibisevgilinin zevalini ve firakın tasasını yaşatır.Kemal ve cemali bakiolan bir zatın esmai ilahiye ayinelerinde sureti görünen sevgiliye olanmuhabbetin o ayinenin başına gelecek bir müsibet taşıyla kırılması ilemuhabbetin biteceği endişesini taşır..fani mahbuplara razı olmayanakalbi samedeniyenin mecazi mahbuplara olan aşkından dolayıhissiyatlarla kalbi batıninin mücadelesinin yorgunluğunu ruhundataşır..Sevgiliden gelebilecek olan firakın daima azabını ve kaygısınıtaşır.
Kalbindekihadsiz istidad-ı muhabbet, hadsiz bir cemâl-ı bâkiye mâlik bir Zâtatevcih etmek için verilmişken sûiistimal ile o muhabbeti fâni mevcudatasarf ettiği cihetle kusurunun, cezasını firâkın azâbıyla çekme eleminivicdanına yaşatır..Maşuku tarafından ardına bile bakmadan terk edilmekorkusunu,firakın neticesinde gözyaşlarını kan çanağı etme ve fikrikaosunda sevgisine kan bulama kabusu vardır..
Mecazimahbubun firâkının bir saniyesi bir sene kadar uzun iken, Maşukununvisâlinin bir senesi bir saniye kadar kısa olduğu gerçeğininçaresizliğini yaşar. Sevgili yanında yok iken dünyası bir fincan kadardar , sevgilisi ile beraber iken iğne deliği bir meydan kadar genişolduğunu görür..sevgili ile geçen Toz pembe rüyaların bir gün kabuslaradönme ihtimalini düşünür ve lezzetini acılaştırır.tatlı düşlerin acıçığlıklara dönme vehmini düşünüp ürperir,sonbahar yaprakları gibikalbin sevgilerini dökeceği hüznünü yaşar,saman alevi gibi aşkınındasönebileceği korkusunu yaşar.fırtınalı aşklarında bir gün dineceğiendişesini hatırlar.
Fânimahbubuna visalinin(kavuşmasının) dahi fâni olduğunu düşünüp; onunlabirlikteliği ne kadar uzun da olsa yine kısa hükmünde olduğu. Senesininbir saniye gibi geçtiğini, hasretli bir hayal ve esefli bir rüyaolduğunu bilip azap çeker.
Fanimahbubundan Firakının(ayrılığının( ise, saniyesi bir sene değil,seneler gibi geldiğini tevehhüm eder. Çünkü firakın meydanı geniştir.Bekayı isteyen bir kalbe, firak, çendan bir saniye de olsa, senelerkadar tahribat yapar. Çünkü hadsiz firakları ihtar eder. Maddî ve süflîmuhabbetler için bütün mazi ve müstakbel firakla doludur.
Mahbububakiyeye teveccüh ve iltifat ile müştak olanların mahbubu baki ile olanmukalemeleri ve muhabbetlerinin bir saniyesi bastı zaman sırrıyla bazenseneler hükmüne geçerken; mahbubu faniye müştak olanların bir senevisalleri bir saniye gibi geçip gider. Bir saniyelik ayrılıkları birasır gibi zindan hükmüne geçer. Fani sevgilinin yaşattığı saadet vemutluluğun bir senesi rüyadaki bir ademin bir anlık aldığı zevk kadarkısa olur. Aşkın zehirli balını tatarken ayrılık acısının sancılarınıda hissetmeye başlar. Mahbubu baki ile geçirilmesi gereken uzun sessizve uykusuz gecelerin muhabbetlerini Mahbubu bakiden çalıp mahbubufaniye teveccüh eder, Mahbubu bakiye değil faniye yalvarış gözyaşıniyazını sunar. Nefis ve hevanın fısıltısı ile ihtilale getirdiği aşkınkör gözü ve hissiyatı ordusuyla akıla meydan okur.
Mahbububakinin kabesi olan kalbi samedaniyeyi sevgilinin suret ve hayalputları ile doldurur. Hissiyat ve hevasını o putlara tapındırır. Osanemperest sevgilinin abdi olur. Kendine o sevgiliyi mabud ittihazeder. mevlayı verip leylayı alma divaneliğine girer. mevlayı Leyla içinsever, leylayı mevla için sevmez. Aşkı mecaziden aşkı hakikiyeulaştıracak bütün yolları kapatır. Cemali bakinin gölgelerini vesuretlerini sever, asıllarından mahrum kalır. Ebedi güzellik saadet vemutluluk isteyen kalbi batinin sözlerine kulak asmaz ve firakın eleminidaime çeker. Aşkı izzeten ziyade zillete, eleme, sevinçleri kederetebeddül ettirir.
Eyaşkı mecazinin tuzaklarına düşen aşık İzzet ve azamet sahibi olancenabı hak sevilmeye en layık olduğu için sevilmeye en layık olankendisini hakiki manada sevmeyip bütün himmet ve muhabbetini mecazimahbublara hasreden mecazi aşıkların kalplerine ve dünyalarına belacefa ve ızdırap yüklemiştir.
Ammasevilmeye en layık olanı seven ve vedud ismine mazhar olan kullarınınkalplerine ve manevi dünyalarına marifetler ,sırlar manevi ezvak vekeşifleri bahşetmiştir. Cenabı hak bizleri aşkı hakikiye eriştirsin.Allah hesabına mevcudatı sevmeye vasıl eylesin.Mecazi mahbuplarımızıebede yanımızda tebdil ettirsin.M.ŞAMİL